Kategori: Makaleler

Fuzûlî Bağdat Kasidesini Kime Sundu? Fuzûlî’nin Bağdat Kasidesi, klasik Osmanlı edebiyatının belki de en önemli eserlerinden biri. Ama bu kasidenin arkasındaki gizemli durum, kasideyi kime sunduğuyla ilgili sorularla daha da ilginçleşiyor. Bunu, bir edebiyat öğrencisi olarak tartışmak sadece akademik değil, aynı zamanda çok eğlenceli. Şu soruyu soralım: Fuzûlî’nin Bağdat Kasidesi, edebiyatın tarihinde bir “hediye” olarak sunulmuş olsa da, kime sunulduğu meselesi hâlâ tam olarak net değil. Bu yazıyı okuduktan sonra, “Fuzûlî Bağdat Kasidesi’ni kime sundu?” sorusunun ne kadar karmaşık ve ilginç bir soru olduğunu daha iyi anlayacaksınız. Kasidenin Konusu ve Fuzûlî’nin Hedefi Fuzûlî, Bağdat Kasidesi’nde özellikle Bağdat’ı över ve oranın…

Kıt Kaynaklar ve Seçimlerin Gölgesinde: Süngünün Diğer Adı Nedir? Hayat, sınırlı kaynaklar ve sınırsız arzular arasında yapılan sürekli bir seçimler zinciridir. Bu zincirde, herkes bir ekonomist olmasa da, günlük kararlarında fırsat maliyeti ile yüzleşir. “Süngünün diğer adı nedir?” sorusu, basit bir dil oyunundan öte, kaynakların etkin kullanımı ve toplumsal tercihlerin sonuçlarını analiz etmemize olanak veren bir metafor olarak görülebilir. Ekonomik perspektiften bakıldığında, süngünün diğer adı – yani kaynakların sembolik temsili – hem mikroekonomi hem makroekonomi hem de davranışsal ekonomi bağlamında incelenebilir. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Seçim ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin ve hanehalklarının kaynak dağılımını ve seçimlerini inceler. Süngü, bu bağlamda…

EA Ne Kipi? Türkçede Yeni Bir Dilsel Kavram: Anlamı ve Kullanım Alanları Türkçede kullanılan kipler, dilin zenginliğini ve ifade gücünü artıran önemli dilbilgisel özelliklerdir. Her gün konuşmalarımızda ve yazılarımızda farkında olmadan birçok kipi kullanıyoruz. Ancak son zamanlarda dilde duyduğumuz bir terim var ki, tam anlamıyla ne olduğuna dair kafa karışıklığına yol açabiliyor: EA kipi. Peki, EA ne kipi? Hangi anlamları taşır ve Türkçede nasıl kullanılır? Gelin, hep birlikte bu soruları cevaplayalım. EA Kipi Ne Demek? EA kipi, dilimizde yaygın olarak “eylem genişliği” veya “eylem şekli” olarak da adlandırılabilir. Kısacası, bir fiilin yapıldığı durumu, şekildeki değişimleri ya da kişinin bu eylemi…

Ivazlı Akitler: İnsan, Etik ve Bilginin Sınırlarında Hiç düşündünüz mü, bir anlaşma sadece kağıt üzerinde mi var olur yoksa iki insan arasındaki güven, niyet ve karşılıklı algının bir dokusu mudur? Bu soruyla başlamak, ivazlı akitleri anlamak için felsefi bir yolculuğa davettir. Etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden bakıldığında, bir akdin sadece hukuki değil, insan doğası ve toplumsal ilişkiler açısından da anlam taşıdığı görülür. Sözleşmenin özünde, “karşılıklılık” ve “değer değişimi” vardır; ancak bu basit ekonomik tanım, insanın etik sorumlulukları, bilginin sınırları ve varlığın ontolojik durumu ile iç içe geçer. Ivazlı Akitler Nedir? Ivazlı akitler, taraflar arasında karşılıklı edim ve yükümlülüklerin bulunduğu sözleşmelerdir.…

Anestol Krem ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizlikleri: Cilt Altındaki Ağrılar İstanbul’un kalabalık sokaklarında, toplu taşıma araçlarında ya da bir kafede otururken, çoğu zaman etrafımdaki insanların yalnızca fiziksel acılarıyla değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de acı çektiğini fark ediyorum. Bu yazıda, basit bir ilaç olan Anestol kremin fiziksel ağrıları dindirmekle kalmayıp, aslında toplumsal eşitsizlikleri ve cinsiyet temelli ayrımları nasıl gözler önüne serdiğini irdeleyeceğim. Bunu yaparken, Anestol’un cilt altındaki etkisi ile toplumsal yapının kesiştiği noktaları tartışacak, günlük hayatımdan örneklerle bu konuyu derinlemesine inceleyeceğim. Anestol Krem: Fiziksel Ağrıları Dindiren, Ama Toplumsal Acıyı Ortaya Koyan Bir İlaç Anestol krem, genellikle…

Ameliyattan Sonra Halsizlik Ne Kadar Sürer? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Ankara’da yaşayan 28 yaşında bir teknoloji meraklısı olarak, her gün geleceğin nasıl şekilleneceği üzerine kafamda türlü senaryolar canlanıyor. Bu geleceği tasarlarken bazen en küçük şeyler bile aklımı meşgul ediyor. “Ameliyattan sonra halsizlik ne kadar sürer?” gibi sorular bile, hem benim hem de başkalarının hayatına dokunabilecek bir konu haline geliyor. Zihnim, hem bir mühendis olarak mantıklı tahminler yapmaya çalışırken, bir yandan da insan olmanın getirdiği kaygılarla bir karışıklığa düşüyor. Bir yandan da şunu soruyorum: Ya gelecekte hastalıklar ve iyileşme süreçleri çok daha hızlı olursa? Ya da tam tersi, iyileşme süreçleri…

İnternet ne zaman yenilenir? Bunu ilk kez yüksek sesle sormadım aslında. İçimden, defterin kenarına karalanmış bir cümle gibi duruyordu. Ama o gün, Kayseri’de o eski apartmanın üçüncü katında, gerçekten söyledim. Hem de sinirle değil… daha çok yorulmuş bir sesle. İnternet ne zaman yenilenir? O cümle odada yankılanmadı bile. Çünkü internet zaten yoktu. Bir sabahın bozulmuş düzeni Sabah uyanmıştım. Normalde günün en sevdiğim saatidir o anlar. Perdeden süzülen ışık, mutfaktan gelen çay sesi, dışarıda hafif bir rüzgâr… Kayseri’nin o sert ama tanıdık havası. Laptopu açtım. Bir şeyler yazacaktım. Günlük gibi. İçimde birikenleri boşaltmak için. Ama ekran döndü. Döndü. Döndü. Ve hiçbir…

DNA Miktarı Hangi Evrede Artar? Kayseri’de Geçen Sessiz Bir Kış Akşamı Sizi Juvera’da “İnterfaz evresinde DNA kendini esler mi” konusuyla ilgili özenle hazırlanmış bu içeriğe bekliyoruz. Kayseri’nin ayazı insanın yalnızlığını büyütüyor. Bunu son iki yıldır daha net hissediyorum. Özellikle akşamları… Şehrin sokakları sessizleşince insan kendi iç sesinden kaçamıyor. Ben de kaçamıyorum zaten. 25 yaşındayım ve küçüklüğümden beri günlük tutuyorum. İçimde ne varsa yazmadan rahatlayamıyorum. Kırıldığımda da, heyecanlandığımda da, biri beni yarım bıraktığında da hep defterime döküyorum içimi. Geçen kış yine böyle bir akşamdı. Pencerenin önünde oturmuş sıcak çayın buharını izliyordum. Telefonum sessizdi. Beklediğim mesaj gelmemişti. İnsan bazen küçücük bir bildirime…

“Mehmet Fetihler Sultanı Fatma Hatun öldü mü?” Sorusu Etrafında Dolaşan Anlam Katmanları Diziler, söylentiler ve toplumsal hafıza “Mehmet Fetihler Sultanı Fatma Hatun öldü mü?” sorusu, son dönemlerde özellikle sosyal medyada dolaşan tartışmalı başlıklardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu tür sorular yalnızca bir karakterin akıbetini öğrenme merakından ibaret değil; aynı zamanda tarihsel anlatıların nasıl tüketildiğini, kadın karakterlerin hangi çerçevede konumlandırıldığını ve toplumsal hafızanın popüler kültür üzerinden nasıl yeniden üretildiğini de gösteriyor. Mehmed: Fetihler Sultanı gibi yapımlar, tarihsel figürleri dramatize ederken izleyicinin zihninde güçlü imgeler bırakıyor. Fatma Hatun gibi karakterler ise çoğu zaman sadece hikâyenin bir parçası olarak değil, aynı zamanda kadınlığın,…

İnfaz Memuru: Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzenin Kesitinde Bir Rol Toplumsal düzen, çoğu zaman gözle görünmeyen bir denge üzerine kurulur. Kurumlar, yasalar ve normlar aracılığıyla güç ilişkileri somutlaştırılır; bu ilişkiler, bireyler üzerinde hem görünür hem de görünmez bir etki yaratır. İnfaz memuru, bu güç ilişkilerinin en somut örneklerinden biri olarak karşımıza çıkar. Peki, infaz memuru kimdir ve bu rol, iktidar, yurttaşlık ve demokrasi bağlamında nasıl anlamlandırılabilir? İktidar ve Meşruiyetin Sınırları İktidar, siyaset biliminde yalnızca yasama veya yürütme gücüyle sınırlı değildir; günlük yaşamın pratiklerine nüfuz eden bir mekanizmadır. İnfaz memuru, bu mekanizmanın görünür yüzlerinden biridir. Cezaevinde ya da kolluk sisteminde görev…